Category Archives: Spot the Language

What Language Is This?

Guess the language. I realize it is in Cyrillic, but some of you must know Cyrillic. Using Google Translate is cheating!

можда, сараднику.

Војин је у коментару испод прилога “Пауза!”, између осталог, написао: “Ако требаш помоћ око превођења текстова јави у којим оквирима па да ти шаљемо а ти као прави уредник врши оцјену и објављуј.”

Што значи да се не знамо и да до сада нисмо сарађивали. Јер да јесмо, сумњам да би предложио да и он нешто преведе (тако сам схватио), осим ако није професионални преводилац или, пак, аматер, али са објављеним преводима таквим да се бар дају читати без проклињања Гуглетиног “преводиоца”.

Такође, не би ме називао уредником, јер би му било познато да ту сорту – нарочито телевизијску – не узимам за озбиљно, јер се махом ради о комесарима и комесарчићима без основног познавања неког од медијских заната, али са даром да осете шта је “политички коректно” и “згодно” за објављивање / емитовање.

Но, добро, извол’те Војине: America Has Never Been a Democracy, Nor Was It Ever Intended to Be One | Beyond Highbrow – Robert Lindsay.

Можеш ли то да преведеш у наредних пар дана? Ако мислиш да можеш, једини моји “оквири” су да превод пошаљеш електронском поштом и да се потпишеш пуним именом и презименом.

А зашто не као анонимни сарадник, само уз надимак?

Зато што је тако мања опасност да ћу морати да се носим са “Гугловим” српским, на шта сам до сада пречесто бивао принуђен прихватајући сарадњу с добронамерним, али читаоцима који су преводили поуздајући се не у своје, већ у знање српског језика те америчке обавештајне алатљике.

За сада, толико. Какав год ти био одговор, дај га што пре. Јер текст који сам ти предложио има да буде преведен, макар га ја превео (што сам и обећао), иако је покрупнији залогај и за бољег аматера-преводиоца него ја што сам.

Поздрав,

Александар Јовановић, филмски и ТВ продуцент што тренутно прати – згранут као да се јуче родио и не зна шта је РТС – шта се дешава са серијалом “Концетрациони логор Земун” и да ли ће се на ту бруку осврнути (и за српски интерес заложити) још неки колега, осим драгог школског друга Бокана, у ЈОШ ЈЕДАН АНТИСРПСКИ И НЕЉУДСКИ ПОТЕЗ РТС-а – ОДБИЛИ да прикажу филм ”Концентрациони логор Земун”.
ОБАВЕШТЕЊЕ

5 Comments

Filed under Linguistics, Spot the Language

What Language Is This?

What language is this?

Az arab történeti források egyik figyelemre méltó közlése a korai történelem szempontjából, hogy Ismāʿīl ibn AÎmad számánida emír a H 280/893. évben hadjáratot vezetett a „törökök országa” ellen, s elfoglalta Óarāz városát1 a karahanida Ogulčak. Az eseményt a régészek és a történészek többféleképpen értelmezik, de abban általában egyetértenek, hogy ennek a támadásnak köze lehetett ahhoz a népességmozgáshoz, amely a besenyők magyarok elleni támadásához, végül pedig a magyarok Kárpát-medencei honfoglalásához vezetett. Az elmélet olyannyira elfogadott, hogy Ismāʿīl ibn AÎmad 893.

évi hadjáratát a honfoglalásra vonatkozó források közé is felvették.2 Rövid tanulmányomban néhány kérdést kívánok felvetni – némi kitekintéssel – a szövegrészlet és a magyar honfoglalás kapcsolatára vonatkozóan.

Először is: hogyan kerülhetett be ez a forrás a korai történelemre vonatkozó szövegek közé? A Számánida-dinasztia nemcsak e 893. évi hadjárat miatt ismert a korai történelem iránt érdeklődők előtt, hanem azért is, mert a honfoglalás kori temetők leletei között nagy számban fordulnak elő olyan dirhemek, amelyek a számánida uralkodók, többek között éppen Ismāʿīl ibn AÎmad nevéhez köthetők, és amelyeket a honfoglalás kori hagyaték korai szakaszához (896–925) sorolt.3

A perzsa eredetű Számánida-dinasztia (H 204/819–H 395/1005) az Abbászida kalifátus uralmán belül, Közép-Ázsia keleti területeinek, Transzoxániának kora iszlám kori történetében jelentős. A Számánidák felemelkedése al-Maʿmūn kalifa vezérének, Ghassān b. ʿAbbādnak a segítségével

* A tanulmány az MTA BTK MŐT 28.317/2012. számú programjának és a Collegium ösztöndíjának a támogatásával készült. A cikk megírásához nyújtott segítségért ezúton szeretnék köszönetet mondani.

1 A város iszlám előtti, illetve korai iszlám kori periódusának pontos helye ismeretlen, de valószínűleg a Talasz folyó partján, Dzshambul mellett, a mai Kazahsztán területén, vagy Kirgizisztánban lehetett a folyó bal partján. Bosworth 1998.

2 HKÍF, 60.

3 Bővebben lásd Kovács 1988.

kezdődött meg a 9. század első felében Szamarkand, Ferghāna, Ushrūshāna és Herāt területén.4 A dinasztia legkiemelkedőbb alakja Ismāʿīl ibn AÎmad emír volt, aki testvérének, NaÒrnak a halála után H 279/892-ben Transzoxánia egyeduralkodójává vált a kalifa főségének elismerése mellett. Hatalmát a környékre vezetett hadjáratokkal és különböző helyi szövetségek révén szilárdította meg, az ellenséges Szaffárida-dinasztiát legyőzte, majd a Khurāsān feletti uralmat is megszerezte.

H 291/904-ben visszaszorította a sztyeppe felől támadó török népeket, továbbá igyekezett kiterjeszteni a befolyását Perzsia északi részére és a Kaszpi-tenger környékére is. H 295/907-ben hunyt el Bukhārā környékén. Ismāʿīl ibn AÎmad azonban nemcsak a Számánidák hatalmát alapozta meg: az utókor emlékezetében követendő fejedelmi példává is vált, később még NiÛām al-Mulk, a szeldzsuk törökök nagyvezírje is dicsérő szavakkal emlékezett meg róla. Sírja ma is látható Bukhārā városában, bár maga a mauzóleum a Számánida építészet későbbi periódusához tartozik.

A 893. évi hadjárat történetével újabban foglalkozott A besenyők nyugatra vándorlásának okai című tanulmányában. Mint megjegyzi, az esemény valószínűleg révén került bele a korai magyar történelem kutatásába, akinek az ötletét később fejlesztette tovább.5

8 Comments

Filed under Linguistics, Spot the Language

What Language Is This?

You guys will never get this one. But if you can get even the region where it is spoken or better yet, the language family it belongs to, that should be good enough as it only has 29,000 speakers, although it is vigorously spoken – 98% of the ethnic group speak it at home.

I will give you a couple of hints:

  • It is spoken in Eurasia.
  • It is spoken by White people, believe it or not.
  • It is an official language of the nation where it is spoken.

ˡisaji punaja geburisi: – Du’gˡe ak’e mištti: “Dad, Ve ttur girami x’uraj; Ve Paččag’vel adiraj. Tˡalab ark’aja čin Vakes g’er jag’as guni. G″il g’ušen če gunag’arilas, činna g’il g’uršandu kˡildi čas ˡajvelar ark’attarilas. Xˡa temexˡera x’as amarta čas.

21 Comments

Filed under Eurasia, Linguistics, Regional, Spot the Language

Spot the Language September 25, 2017

What language is this? Obviously it is from India, but which Indian language is it?

ஜ்யொர்ஜ் ஸாண்டர்ஸ் தன் குறு நாவலான இல் உருவாக்கியுள்ள நாடுகளான இன்னர் ஹார்னர் மற்றும் அவுட்டர் ஹார்னர் நாடுகளுக்கு உங்களை வரவேற்கிறேன். இந்த நாடுகளில் அப்படி என்ன விசேஷம்? பல உண்டு, உதாரணமாக அவுட்டர் ஹார்னர் நாட்டின் ஜனாதிபதிக்கு ஏழு வயிறுகள், ஐந்து மீசைகள், இன்னர் ஹார்னர் நாடோ ஒரே ஒரு ஆள் மட்டும் நிற்கக்கூடிய அளவிற்கு சிறிய நாடு.

என்னய்யா இது என்று நீங்கள் திடுக்கிட்டால், நீங்கள் ஸாண்டர்ஸின் உலகிற்குப் புதியவர் என்பது தெளிவாகும். தயக்கமில்லாமல் இந்த உலகில் நீங்கள் நுழையலாம், நாம் கற்பனை கூடச் செய்ய முடியாத உருவகங்களாகவும், குறியீடுகளாகவும் விரியும் ஒரு அபத்தமான, ஆனால் அலாதியான உலகு அவர் விரிப்பது. அதே நேரம் நம் உலகிற்கும் நெருக்கமான, அதனாலேயே பீதியளிக்கும் உலகை அதில் நீங்கள் காண்பீர்கள்.

இன்னர் ஹார்னர் நாட்டில் மொத்தம் ஏழு பேர் மட்டுமே பிரஜைகள், இருந்தாலும் மீதி ஆறு பேர் எங்கே வசிப்பார்கள்? தங்கள் அண்டை நாடான அவுட்டர் ஹார்னரில் அவர்களுக்காக ஒதுக்கப்பட்டுள்ள குறுகிய கால வசிப்பிடத்தில் அவர்கள் வாழ்கிறார்கள். சுழற்சி முறையில் ஒருவர் மாற்றி ஒருவர் தங்கள் தாய் நாட்டில் சில காலம் இருப்பார்கள்.இவர்கள் இப்படித் தங்குவது அவுட்டர் ஹார்னர் பிரஜைகள் சிலர் கண்ணை உறுத்துகிறது, இன்னர் ஹார்னர் மக்களோ இன்னும் சற்றே பெரிய இடத்தைத் தங்களுக்குக் கொடுக்கக்கூடாதா என்ற எண்ணம் உடையவர்கள்.

இப்படிச் சில பூசல்கள் இரண்டு நாட்டிற்குள்ளும் புகைந்து கொண்டிருந்தாலும், பெரிய பிரச்சனைகள் எதுவும் இல்லை. இந்நிலையில் ஒரு நாள் இன்னர் ஹார்னர் இன்னும் சிறியதாகி விடுகிறது. எனவே அப்போது அந்நாட்டில் வசிக்கும் எல்மரின் ஒரு பகுதி அவுட்டர் ஹார்னர் நாட்டிற்குள் இப்போது வந்து விடுகிறது. ஆரம்பிக்கிறது பிரச்சனை.

இரு நாட்டு மக்களும் இந்த நிகழ்வை எப்படி எதிர்கொள்வது எனக் குழம்ப, ஃபில் என்ற நடுவயதான ஆண், தன் கருத்துக்களால் மக்கள் கவனத்தை ஈர்க்கிறான். இவன் அதுவரை உருப்படியாக எதுவும் செய்ததில்லை, மற்ற அவுட்டர் ஹார்னர் மக்கள் அவனை ஒரு பொருட்டாக மதித்ததில்லை, சுருக்கமாகச் சொன்னால் அவர்கள் பார்வையில் அவன் ஒரு உதவாக்கரை. இப்போதோ அவன் கருத்துக்களால் அவர்கள் ஈர்க்கப்படுகின்றனர். என்ன சொல்கிறான் அவன்?

இன்னர் ஹார்னர் மக்களுக்கு வரி விதிக்க வேண்டும் என்கிறான், அவர்களை எப்போதும் கண்காணிப்பில் வைத்திருக்கக வேண்டும் என்கிறான். இதற்கு அவனுக்கான தனிப்பட்ட காரணமும் உள்ளது, அவன் முன்புஇன்னர் ஹார்னர் நாட்டுப் பெண்ணைக் காதலிக்க, அவள் அவனை விரும்பாமல் தன் நாட்டிலேயே ஒருவனைக் காதலித்து மணக்கிறாள். இது இப்போது வரை ஆறாத ரணமாக ஃபில் மனதில் உள்ளது.

மாபெரும் மக்கள் எழுச்சியான ஃபிரெஞ்சுப் புரட்சியில் ஒரு முக்கிய நபரான மாக்ஸ்மிலியான் ட ரோபெஸ்பியே, முதல் உலகப்போரில் அடைந்த தோல்வியில் ஏற்பட்ட தடைகளால் துவண்டிருந்தஜெர்மானிய மக்களின் மனநிலையை பயன்படுத்தி நாட்டுத் தலைமைக்கு உயர்ந்த ஹிட்லர், அன்னிய ஏகாதிபத்தியத்தில் சிக்கித் துன்புற்ற மக்களின் நம்பிக்கையைப் பயன்படுத்தி நாட்டை ஆள வந்து அதைப் பிணக்காடாக மாற்றிய போல் பாட் ஆகியோரைப் போன்றவர் ஃபில்.

இப்படிப் பல பேரை நாம் வரலாற்றில் பார்த்திருக்கிறோம். ஒரு அசாதாரணச் சூழ்நிலையில் தைரியமாக முடிவெடுக்க முன்வருபவர்கள் இவர்கள். அறிவுள்ளவர்களும், நன்கு சிந்திப்பவர்களும் சொல்லவும் தயங்கும் பல அபத்தமானதும், அற்பத்தனமானதுமான மானுட சமூக விரோதக் கருத்துக்களை உணர்ச்சி வசப்பட்டும், வலுவாகவும், திரும்பத் திரும்பவும் சொல்வதன் மூலமே அவை சரியானவை, நியாயமானவை, தவிர்க்க முடியாதவை என்றெல்லாம் மக்களை நம்ப வைக்கும் திறமை கொண்டவர்கள் இவர்கள். அந்தச் சூழ்நிலையைச் சில நேரம் தங்கள் தனிப்பட்ட விருப்பு, வெறுப்புகளுக்காகவும் பயன்படுத்திக் கொள்வர்.

ரோபெஸ்பியே ஃபிரெஞ்சுப் புரட்சிக்குப் பிறகு நடந்த உள்நாட்டு யுத்தத்தில், பல பயங்கர நிகழ்வுகளை நடத்தினான். பாரம்பரியக் கிருஸ்தவத்துக்கு மாறான ‘அனைத்து வல்லமையும் கொண்ட பரம்பொருளை’ வணங்குவதை முன்னிறுத்திப் பிரச்சாரம் செய்து அதன் வழியே குறையற்ற நல்லொழுக்கத்தை நாடும் சமுதாயத்தைக் கட்டுவதே சிறப்பு என்று கருதிய ரோபஸ்பியே, அந்த முயற்சிக்குத் தலைவனாகத் தன்னை நிறுத்த முயன்றான். ஹிட்லர் பற்றிச் சொல்ல வேண்டியதில்லை, யூதர்கள் மேல் அவனுக்கிருந்த வெறுப்பால், பல நாடுகள் மீது படையெடுத்து அங்கு ஜெர்மன் மேலாட்சியை நிறுவி, லட்சக்கணக்கான யூதர்களைக் கொன்று குவித்தான்.

இவர்கள் அனைவருக்கும் உள்ள ஒற்றுமை அல்லது கண்டிப்பாக இருக்கவேண்டிய ஒரு குணம், எந்த குப்பையையும் கோமேதகமாக நம்பவைக்குமாறு பேசி மக்களை மயக்கி தங்கள் பக்கம் ஈர்ப்பது. இதற்கு ஃபில்லும் விதிவிலக்கல்ல. மறை கழன்ற நிலையில்தான் இத்தகையை ஆசாமிகள் இருக்கிறார்கள் என்று ஸாண்டர்ஸ் பகடி செய்கிறார்.

ஃபில் சாதாரணமாகப் பேசுவதே உளறல் தான், இருந்தும் அவன் மூளை சில நேரம் கழண்டு விழுந்து விடுவது போல் கதையை அமைத்துள்ளார். மூளை மீண்டும் அவன் தலையில் பொருத்தப்படும் வரை அந்நேரங்களில் ஃபில் குரலே மாறுகிறது, அவன் உளறல் இன்னும் மோசமாகிறது ஆனால் என்ன ஆச்சரியம், இப்படிப் பேசுவதை அந்நாட்டு மக்கள் இன்னும் அதிகமாக விரும்புகிறார்கள், அதை அப்படியே ஏற்றும் கொள்கிறார்கள். அத்தகைய ஒரு உளறலைப் படியுங்கள்.

இது தங்கள் மீது விதிக்கப்படும் பல அடக்குமுறைகளை எதிர்க்கும் கால் என்ற இன்னர் ஹார்னர் பிரஜையைக் கொல்லும் முன் ஃபில் பேசுவது. கொல்வதை என்று குறிப்பிடுகிறான் ஃபில். இந்த இடக்கரடக்கல்முக்கியமான ஒன்று, தங்கள் செய்வதை நியாப்படுத்த வல்லரசுகள் பயன்படுத்தும் ஆயுதம் மொழியில் இப்படிப்பட்ட இடக்கரடக்கல் அல்லவா.

மேலோட்டமாகப் பார்த்தால் இவன் சொல்வது சரியோ என்று தோன்றும், அவன் நாட்டு மக்கள் இன்னர் ஹார்னர் குடிமக்களுக்கு இடம் கொடுத்துள்ளது உண்மை தான். ஆனால் அதற்காக அவர்கள் கேட்கும் விலை? இன்னர் ஹார்னர் மக்களின் இயற்கை வளத்தை (அந்த நாட்டில் இருக்கும் ஒரே மரம், ஒரே ஓடை), தன் நாட்டிற்கு கொண்டு செல்வது, அவர்கள் உடைமைகளை, உடைகளைப் பறித்து நிர்வாணமாக வைத்திருப்பது போன்ற முறைகளால் அவர்கள் சுயமரியாதையை அழிப்பது.

அதை அவர்கள் எதிர்த்தால், அவர்களைப் பயங்கரவாதிகளாக முத்திரைகுத்துவது. இப்படி அவனின் வெறியாட்டத்திற்குத் துணையாக, ஜிம்மி, வான்ஸ் என்ற இருவர் உள்ளார்கள். இவர்கள் என்று குறிப்பிடப்படுகின்றனர். இவர்கள் மற்றவர்களால் அதிகம் மதிக்கப்படுவதில்லை, ஃபில் தங்களைப் புகழ்ந்தால் அவனுக்குச் சேவை செய்யத் தயாராக இருப்பவர்கள்.

உங்களுக்கு ஸாண்டர்ஸ் ஒரு அமெரிக்க எழுத்தாளர் என்பது நினைவிருக்கும். அதை வைத்து நோக்கினால், இந்நேரம் ‘அவுட்டர் ஹார்னர்’ அமெரிக்காவையும், ஃபில் புஷ்ஷையும் குறிக்கின்றன என்று தெரிந்திருக்கும். அப்போது? வேறு யார், உலகில் தங்கள் முதன்மை நிலையை இழந்து அமெரிக்காவின் தோழனாக இருப்பதையே கௌரவமாக நினைக்கும் இங்கிலாந்து தான். அவர்கள் தானே அல் இராக்கில் ஆயுதங்கள் உண்மையில் உள்ளதா இல்லையா என்றெல்லாம் கவலைப்படாமல் போருக்கழைத்த அமெரிக்காவின் பின் சென்றவர்கள்.

ஃபில்லின் இந்தச் செயல்களுக்கு அந்த நாட்டின் ஜனாதிபதியின் ஒப்புதல் கிடைக்கிறது. இந்த ஜனாதிபதி தான் நான் முன்பு சொன்ன ஏழு வயிறும், ஐந்து மீசையும் கொண்ட ஆசாமி. கிட்டத்தட்ட சுயஅறிவை முழுதுமாக இழந்த ஆசாமி. இவருக்கு ஆலோசனை கூறுபவர்கள் எப்படி? ஒருவர் முகமே கண்ணாடி தான், அதாவது ஜனாதிபதியை பிரதிபலிப்பதே, அவர் நினைப்பதை, எண்ணுவதை அப்படியே ஒப்புக்கொள்வதே அவர்வே. இன்னொருவருக்கு முகமே வாய் தான், வெறும் பேச்சு தான் அவர் வேலை.

இப்படிப்பட்ட ஆலோசகர்கள் உலகில் இருப்பதால் தானே பல பேராபத்துகள் நிகழ்கின்றன? போகப் போக ஃபில் ஒரு சர்வாதிகாரி போல் நடந்து கொள்கிறான், அவனைப் பின்பற்றுபவர்களிடமிருந்து எந்த வித எதிர்க் கருத்தையும் அவன் சகிப்பதில்லை. அவன் உத்திரவிடும் ஆணைகளில் , கண்ணை மூடிக்கொண்டு அனைவரும் கையெழுத்திட வேண்டுமென்று எதிர்பார்க்கிறான். அப்படிச் செய்யாதவர்களை, சந்தேகப் படுகிறான். ஒரு கட்டத்தில் ஜனாதிபதியைப் பதவியில் இருந்து நீக்கித் தானே ஜனாதிபதி ஆகிறான்.

ஆலோசர்கள்? அவர்களுக்கென்ன, அவர்களுக்குத் தேவை ஒத்து ஊதுவதற்கேற்றபடி ஜனாதிபதி பதவியில் ஒரு ஆசாமி, எனவே அவர்களும் ஃபில் பக்கம் சாய்கிறார்கள். இந்த நிகழ்வுகள் அனைத்தும், நாம் வரலாற்றில் படித்ததும், இப்போதும் பார்த்துக்கொண்டிருப்பதும் தான். பல கட்டங்களில், பல நாடுகளில், பல விதமாக நடப்பவைதான். இன்று ஊடகங்கள் பற்றிப் பேசாமல், பொது மக்களின் மத்தியில் ஒரு கருத்து எப்படி பரப்பபடுகிறது என்று புரிந்து கொள்ள முடியுமா? ஸாண்டர்ஸ் ஊடகங்களையும் விட்டு வைக்க வில்லை. முதலில் அவை கொடுக்கும் தலைப்பு செய்திகள் இவ்வாறு உள்ளன.

செய்திகள் வெறும் காட்டுக்கத்தல் என்பதால் தான் அவை இலேயே இந்த நூலில் அச்சடிக்கப்பட்டுள்ளன. என ஆரம்பித்து என்று ஊடகங்கள் வந்தடைந்திருக்கும் இடமே “இரவில் வானம் இருளாக உள்ளது” என்பது போன்ற தலைப்பு செய்திகள்தாமே?

ஊடகவியலாளர்கள் எப்படிச் சித்திரிக்கப்படுகிறார்கள்? அவர்களுடைய கழுத்துப்பட்டையில் ஒலிபெருக்கி பொருத்தப்பட்டுள்ளது (தொண்டை கிழியக் கத்த வேண்டாமா), அது மட்டுமல்ல அவர்களின் பின்புறத்திலும் இயல்பாகப் பேச வழி உள்ளது. ஒரு ஊடக ஆசாமி சொல்வது (கத்துவது?) என்னவென்றால். ஒரு வேளை ஸாண்டர்ஸ் அர்நாப் கோஸ்வாமியைப் பார்த்திருப்பாரோ, யார் கண்டது அர்னாப் தினம் தினம் கத்துவது (அல்லது கேள்வி கேட்பது) அமெரிக்காவிலும் கேட்டிருக்கலாம்.

இந்த ஊடகங்களும் ஃபில் பின்னால் அணி திரள்கின்றன. அவர்களும் எத்தனை நாள் தான் பூச்சிகள் பற்றியும், சாக்கடைகள் பற்றியும் பேசுவார்கள். யுத்தம் இவற்றை விடச் சுவாரஸ்யமானது தானே. ஃபில்லின் அராஜகம் எல்லை மீறிப் போக, இறுதியில் இன்னொரு அண்டை நாடான தலையீட்டினாலும், ஒரு அமானுஷ்ய சக்தியினாலும் நிலைமை ஒரு கட்டுக்குள் வருகிறது. ஃபில்லின் கொடுங்கோல் ஆட்சி ஒரு முடிவுக்கு வருகிறது, அதுவும் ஒரு பகடியாகத்தான் தான் முடிகிறது.

அவன் மூளை காணமல் போய் விட, அதைக் கொஞ்ச நேரம் அவன் சாதகமாக ஆக்கினாலும், நேரம் ஆக ஆக, மூளையில்லாமல் அவன் உளறல் ஒரு உச்சத்தை அடைந்து, மூளை இல்லாததை அவனே தாங்க முடியாமல் நினைவற்று வீழ்கிறான் .எல்லாச் சர்வாதிகாரிகளும் இதே நிலையை தான் அடைய வேண்டும், முற்றிலும் மூளையை இழக்கும் போது தான் முற்றிலும் தறி கேட்டு, அவர்கள் வீழ்ச்சி நேர்கிறது. அவர்களும் கர்வத்தில், தாங்கள் தங்கள் மூளையை முற்றிலுமாக இழந்து வருகிறோம் என்பதை உணர்வதில்லை.

ஆலோசகர்கள் பழைய ஜனாதிபதியைத் தேடிச் செல்கிறார்கள், வேறென்ன செய்ய முடியும் அவர்களால். ஊடகங்களும் அயர்வதில்லை. அவர்களுக்கு எந்த செய்தியும் நல்ல செய்தி தான் (அவர்கள் வியாபாரத்தைப் பொறுத்த வரை), எனவே அவர்கள் கத்துவது இப்படி மாறுகிறது அந்த அமானுஷ்ய சக்தி என்று கூறி இரு நாடுகளையும் இணைத்து “நியூ ஹார்னர்” என்ற, பழைய இரு நாடுகளிலிருந்த பேரைக்கொண்ட ஒரு புது நாட்டை உருவாக்குகிறது. ஃபில் ஒரு சிலையாக மாற்றப்படுகிறான்.

மக்கள் மேலோட்டமாக பார்க்கும் போது ஒற்றுமையாக இருக்கிறார்கள், ஃபில்லின் சிலை புதர்களால் சூழப்படுகிறது, மக்கள் அவனைப் பற்றி மறந்து விட்டாற் போல் இருந்தாலும் லியோனா என்பவள் மட்டும் அவ்வப்போது அங்கு சென்று சிலையைப் பார்த்தபடி இருக்கிறாள். இத்துடன் இந்த குறுநாவல் முடிகிறது, ஆனால் நடைமுறையில்?

இந்தக் குறுநாவலை அமெரிக்காவின் வல்லாதிக்கப் போக்கை விமர்சிக்கும் நாவலாகப் பார்ப்பது எளிது, அதைத் தொடர்ந்து சென்றால் நாம் இந்த குறுநாவல் சொல்ல வரும் முக்கியமான விஷயங்களைத் தவற விடுவோம் அவை நாம் அனைவரும் நினைவில் கொள்ளவேண்டியவை. ஒன்று, நம்மிடையே பரவலாக உள்ள, ஒரு மீட்பரை எதிர்நோக்கி இருக்கும் மனப்பான்மை.

குறிப்பாகச் சில அசாதாரணச் சூழல்களில், யாராவது பொறுப்பை ஏற்றுக்கொள்ள முன்வந்தால், அவரையே நாம் மீட்பராக உருவகப்படுத்தி ஆட்டு மந்தை போல் அவர் பின் செல்வது. நம்மால் தலைமையேற்று முன்னடத்த முடியாமல் இருக்கலாம், அதற்காக அப்படிச் செய்ய முன்வருபவரை அப்படியே ஏற்றுக்கொள்ளவேண்டும் என்பதில்லையே. (அதற்காக அவர்களை ஒட்டுமொத்தமாக எள்ளி நகையாடவும் வேண்டாம்). அனைத்து சர்வாதிகாரிகளின் ஏற்றத்திற்கு, மக்கள் கேள்வி கேட்காமல் இருக்கும் தன்மையே அடிப்படைக் காரணி.

நாம் முக்கியமாக நினைவில் கொள்ள வேண்டிய இன்னொன்று என்னவென்றால், மானுட விரோதப் போக்கு என்பது எப்போதும் முழுமையாக அழிவதில்லை. அது வேறு, வேறு ரூபங்களில், பல வண்ண முகமூடிகள் அணிந்து, புதிய கொள்கைகளை மேலங்கியாகக் கொண்டு வரலாம், அல்லது ஒரு நீண்ட உறக்கத்தில் கூட இருந்து, எப்போது வேண்டுமானாலும் உயிர்த்து எழலாம். அதனால் தான் வரலாற்றின் அனைத்து காலகட்டங்களிலும் பல ஃபில்கள் தோன்றி வந்திருக்கின்றனர்.

இந்தக் குறுநாவலின் இறுதியில் கூட லியோனா ஃபில்லின் சிலையை சென்று பார்ப்பது மானுட விரோதப் போக்கு முற்றிலும் அணையவில்லை, ஒரு சிறு கொதிப்பு இன்னும் உள்ளது என்பதைக் குறிக்கிறது. புதிய நாட்டில், லியோனா மற்றும் சாலி போன்ற சிலர் பந்து போல் உருண்டையாகவும், கில் போன்ற சிலர் நீண்டும் உள்ளனர். பேதத்தின் முதல் விதை இதிலேயே தூவப்படுகிறது, அதுவும் புதிய நாடு உருவான உடனேயே. அந்த பேதம் தான் ஏனென்றே புரியாமல் லியோனாவை ஃபில் சிலையை நோக்கி செலுத்துகிறது. இந்த சிறு கங்கு பெரும்தீ க்கொழுந்தாகும் நாள் வெகு தூரத்தில் இல்லை.

எனவே ஒரு யுடோபியாவைக் கற்பிதம் செய்வதை விட, நாம் இத்தகைய மானுட விரோத செயல்பாடுகள் குறித்து விழிப்பாக இருப்பதே அவசியம். ஏனென்றால் யுடோபியா என்பது சாத்தியமற்றது, ஆனால் விழிப்புடன் இருப்பது நம் கையில் உள்ளது. இது அவநம்பிக்கை அல்ல,யதார்த்தம்.

பி.கு: நுகர்வுக் கலாச்சாரம் பெருகியுள்ள, சகிப்புத்தன்மை மிகவும் குறைந்து வருகிற இன்றைய சூழலில் ஸாண்டர்ஸின் எழுத்துக்கள் கண்டிப்பாக அதிகம் படிக்கப்பட்டு, அது குறித்து உரையாடல்கள்ந டத்தப்படவேண்டியிருக்கிறது. ஸாண்டர்ஸ் உருவாக்குகிற உலகிற்கும், நம் உலகிற்கும் தூரம் அதிகம் இல்லை. அவர் உலகின் பல அம்சங்கள் ஏற்கனவே நம் உலகில் உள்ளதைச் சார்ந்தே, அதை இன்னும் சற்றே அதீதமாக மாற்றி அமைக்கப்பட்டுள்ளன. அந்த அதீதமும் இன்னும் சில காலத்தில் நம் உலகின் இயல்பாகலாம். நாம் விரைவாக அதை நோக்கித்தான் சென்று கொண்டிருக்கிறோம்.

இந்தக் குறுநாவல் ” ஸாண்டர்ஸ் எழுதிய என்ற அபாரமான சிறுகதை தொகுப்புடன் ஒரே புத்தகமாக கிடைக்கிறது. இந்த புத்தகம் அவர் எழுத்துக்களில் மிக முக்கியமானது எனலாம்

5 Comments

Filed under Asia, India, Linguistics, Regional, South Asia, Spot the Language

Spot the Language September 23, 2017

Here is a good one. What language is this? I probably ought to give you a huge clue and point out that this is the Romanization orthography of the language and the vast majority of the time, this language is not written with this Roman orthography.

Shànliáng, wēnróu, dúlì, lèguān, rèqíng, làngmàn, zhōngchéng. Shòuguò liánghǎo jiàoyù, xǐhuān tànsuǒ wèizhī shìjiè. Xǐhuān zìrán de dōngxī. Xǐhuān yīnyuè, yuèdú, xǐhuān pēngrèn měishí, xǐhuān lǚxíng, rè’ài jiātíng, jùyǒu chuántǒng de jiàzhíguān, zérèn xīn. Yǒu fēngfù de rénshēng yuèlì hé jiāndìng de xìnyǎng, wéirén zhōnghòu, kuānróng. Lái dào měiguó jiāngjìn 2 nián, yǐ huòdé lǜkǎ. Zài zhōngguó cóngshì jiàoyù gōngzuò 25 nián, jiàoshòu zhōngguó wénxué. Yǒuyī nánhái, dàxué bìyè, zài zhōngguó gōngzuò.

5 Comments

Filed under Linguistics, Spot the Language

What Language Is This? Part 4

What language is this? I know you are thinking that it is a large and well known language, but actually it is not the language that you are thinking it is. Instead it is a language with much fewer speakers that is nevertheless quite closely related to the famous large language. This is not an obscure language. It is quite well known. It’s more that most folks probably do not know what it looks like.

lin yanvarınadək Baytik kəndində qələmə aldığı “Dəniz kənarıyla qaçan Alabaş” povesti.Çingiz Aytmatov qeyd etmişdir ki,əsərin süjetini ona nivx xalqının yazıçısı Vladimir Sangi söyləmişdir.İnsan fədəkarlığı və insan böyüklüyü haqqında bir əsərdir.Əsər dənizlə torpağın əsrlərlə davam edən amansız mübarizəsinin təsviri ilə başlayır və elə bu sonluqla da bitir.Oxot dənizindəki adalara ova çıxan atkıçx Orqan,Əmrayin,aki Milğun və hələ uşaq yaşlarında olan Kiriskin başına gələn hadisələrdən bəhs edir.Povestdə Lüvr ördəyi,Balıq-qadın kimi mifoloji personajlardan istifadəni xüsusən bəyəndim.

Ağıl-göydən,səriştə-uşaqlıqdan.

Çörək gətirməyən oğul nəslə yükdür.

İndi o quru ilə dəniz arasındakı fərqi başa düşdü,torpağın üstündə olanda torpaq haqqında düşünmürsən.Dənizdə isə hətta fikrin ayrı şeyin yanında olsa da,daim dəniz haqqında düşünürsən.

İnsan elə onunla uludur ki,əcəli çatıncaya qədər həyatda olan hər şey barədə düşünür.

Taleyin əlindən heç yana qaça bilməzsən,məlum şeydir,akin tale o demək deyil ki,istədin-istəmədin boyun əyməlisən.

Yaxşı it gözdən iraq yerdə ölür.

20 Comments

Filed under Linguistics, Spot the Language

What Language Is This? Part 3

What language is this? I refer to all languages like this as “chicken scratch” but perhaps there are some of you out there who can give us a more scientific description.

കാലത്തിന്റെ മറുകര തേടുന്ന മനുഷ്യന്റെ ജീവിതേതിഹാസമാണ്‌ ഈ നോവല്‍. കടന്നു പോകുന്ന ഓരോ പാതയിലും തന്റെ ഒരടയാളമെങ്കിലും അവശേഷിപ്പിക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യന്‍ ഒടുവില്‍ മുന്നില്‍ കാണുന്നത്‌ രക്തം വാര്‍ന്നു തീര്‍ന്ന മണ്ണിന്റെ മൃതശരീരമാണ്‌. അയാള്‍ക്കു കൂട്ടായി സ്വന്തം നിഴല്‍ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു.

പച്ചയും ഈർപ്പവും അലഞ്ഞകലുന്ന നാടിന്റെ കഥയെ മനുഷ്യകഥയിൽ മനോഹരമായി ലയിപ്പിച്ചിരിപ്പിക്കുന്ന ഈ നോവലിലെ നായകൻ, എങ്കിലും, ഉദയത്തിന്റെ ഗോപുരങ്ങലിലേക്കു നോക്കുന്നു. അരും കാണാതെ വിടരുന്ന താമരപ്പൂക്കളുടെ ഒരു പൊയ്ക എവിടെയൊ ഉണ്ടെന്ന്‌ ആശ്വസിക്കുന്നു. മലവെള്ളം സ്വപ്നം കണ്ടുണങ്ങിയ പുഴ പോലെ, ജീവിതത്തിന്റെ സമൃദ്ധികൾ കിനാവുകണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കെ കാലഗതിയുടെ കടുന്തുടികൾ കേട്ടുനടുങ്ങിയ മനുഷ്യജന്മങ്ങളുടെ കഥ! കാലത്തിന്റെ ആസുരമായ കൈകൾക്കു പിടികൊടുക്കാത്ത കലാശക്തിയുടെ കൈയൊപ്പായ എംടിയുടെ ‘കാലം.

യുടെ കഥാപാത്രങ്ങൾ എന്നും പച്ചയായ മനുഷ്യന്മാരാണ്. സ്വാർത്ഥതയും, സ്നേഹവും, നിരാശയും, കാമവും, കോപവും, സഹതാപവും എല്ലാം നിറഞ്ഞ, ലളിതം എന്ന് തോന്നിക്കുന്ന എന്നാൽ വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ ജീവിതം നയിക്കുന്ന, മനുഷ്യ രാശി. ഒരുവന്റെ ജീവിത പോരാട്ടങ്ങളെയും, ചെറിയ നേട്ടങ്ങളെയും, സന്തോഷങ്ങളും MTയുടെ തനത് ശൈലിയിൽ ‘കാലം’ത്തിൽ കാണാൻ സാധിക്കും.

കാലം എന്ന ഫയൽമാനോട് മൽപിടുത്തം കൂടി അവസാനം അടിയറവ് വെക്കുന്ന സേതുവിനോട് സഹതാപവും, തിളങ്ങുന്ന കണ്ണുകൾ ഉള്ള, കാലം കാർന്നു തിന്ന സുമിത്രയോട് എന്തന്നില്ലാത്ത മമതയും തോന്നിപ്പോകും. കാലചക്രത്തിന്റെ തിരിയലിനപ്പുറം, തേഞ്ഞു തീർന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന എത്രയോ സേതുവും സുമിത്രയും നമ്മുടെ ഇടയിൽ ഇപ്പോഴും അണച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു..

മലയാള സാഹിത്യത്തിന് നെറുകയിൽ ചാർത്താവുന്ന തിലകമാണ്‌ എം ടി യുടെ രചനകൾ. കേരളത്തിലെ നാട്ടിൻപുറങ്ങളെ ഇത്രത്തോളവും മനോഹരമായി എങ്ങനെ വർണിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ പലപ്പോഴും ചിന്തിക്കാറുണ്ട്. ഓരോ മണൽത്തരിയെയും അതിൻറെ അന്തസ്സത്ത ഉൾക്കൊണ്ടു കൊണ്ട് കഥാകാരൻ ഉള്ളിലേക്ക്‌ ആവാഹിച്ചെടുക്കുകയും വായനക്കാരൻറെ ഉള്ളിലേക്ക് പകർന്നു തരികയും ചെയ്യുന്നു. എം ടി യുടെ ആത്മകഥാംശപരമായ നോവലാണു “കാലം”.

നിളയും, വിക്ടോറിയയും, ഒലവക്കോടും, നെൽപ്പാടങ്ങളും, ഇല്ലവും, അങ്ങിനെ ഞങ്ങളുടെ പാലക്കാടിൻറെ പച്ചയായ ചിത്രം എഴുത്തുകാരൻ തുറന്നുകാട്ടിയതിൽ അഭിമാനമുണ്ട്. നിഷ്കളങ്കതയും ഗ്രാമീണതയുടെ നൈർമല്യവുമുള്ള പല കഥാപാത്രങ്ങളെയും ഈ നോവലിൽ കാണാം, അവരെല്ലാം തന്നെ ജീവിച്ചിരുന്നവരാണ് അല്ലെങ്കിൽ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നവരാണ്.

ഓരോ യുവാക്കളിലും ഓരോ സേതു ഉണ്ടെന്ന് ഈ നോവൽ വായിക്കുന്നവർക്ക് പെട്ടെന്നു മനസിലാക്കാം. കാലത്തിൻറെ ഗതിവിഗതികൾ സേതുവിൻറെ ജീവിതത്തിലുണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ നമ്മുടെ മനസ്സിനെ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ പോന്നവയാണ്. എവിടെ നിന്നാണോ തുടങ്ങിയത് അവിടെ തന്നെ സേതു അവസാനം എത്തിച്ചേരുന്നു. അവൻറെ ഉള്ളിലുള്ള സ്വത്വത്തെ അവനെങ്ങനെ കണ്ടില്ല എന്നു നടിക്കാൻ പറ്റും? നോവലിൻറെ അവസാനം സേതുവിൻറെ ജീവിതം മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് യാത്ര നടത്തുകയാവാം..

എൻറെ നാടിൻറെ ജീവകണങ്ങളെ ഇത്ര തന്മയത്വത്തോടെ അവതരിപ്പിച്ച മഹാനായ എഴുത്തുകാരാ അങ്ങേയ്ക്ക് പ്രണാമം. വീണ്ടും എംടി യുടെ എഴുത്തുകൾക്കു മാത്രം നൽകാൻ കഴിയുന്ന അനുഭൂതിയുടെ നിറവിൽ ഞാൻ .. ഒരു മനുഷ്യ ആയുസ്സിൽ വന്നു ചേരുന്ന വിവിധ വർണങ്ങളിലുള്ള ചുറ്റുപാടുകൾ ..സൗന്ദര്യം ഉള്ളതും ഇല്ലാത്തതുമായ ചിത്രങ്ങൾ ..അവസാനം രക്തം വാർന്നു മണ്ണിലേക്ക് അടിയുന്ന ശരീരവും …” രാവിലെ വര്ഷങ്ങള്ക്കു ശേഷം അമ്പലത്തിലൊന്നു പോയി തൊഴണമെന്നു മനസ്സിൽ കരുതി .. കുട്ടിക്കാലത്തു എന്നോ പ്രാർത്ഥിച്ചതാണ് . വീണ്ടും അമ്പല നടയിൽ ഭക്തനായി ചെന്ന് നിൽക്കുമ്പോൾ … എന്താണ് പ്രാര്ഥിക്കേണ്ടത് …ഒന്നും പ്രാർത്ഥിക്കാനായില്ല …ഒരേ ഒരു പ്രാർത്ഥന മാത്രം ..

ഒരിക്കൽ കൂടി …ഒരിക്കൽ കൂടി… ഒരു അവസരം തരൂ …”വായനയുടെ വേറെ ഒരു ലോകത്തേക്ക് കൈപിടിച്ച് ഉയർത്തിയ പുസ്തകം

12 Comments

Filed under Linguistics, Spot the Language

What Language Is This?

This is one of those languages that is written in its own script. If you know scripts pretty well, you should be able at least to pin down the region. All of the scripts in this area and to the east derive from one or two basic scripts which are the sources of all the rest. Most people have never heard of this language, but it is spoken by 10’s of millions of people and is one of the largest languages on Earth in terms of speakers.

బహుశా తెలుగులో “కనయాశులకం” తరువాత నాకు నచచిన పుసతకం “బారిషటర పారవతీశం”. మూడు భాగాలను ఒకే పుసతకంలో (రంగుల చితరాలతో)2011 లో పరచురించటం జరిగింది. మొదటి భాగంలో పారవతీశం గురించి అతను ఇంగలాండ కు పరయాణానికి సిదధ మవటం వరకు రాయటం జరిగింది. రెండవ భాగంలో ఇంగలాడ విషయాలు అకకడి చదువు గురించి, యుదధ వాతావరణం పారవతీశం తిరిగి సవదేశానికి పరయాణం కావడం గురించి పరసతావిసతుంది. మూడవ భాగం అతని సొంత వూరిలో అతనికి లభించే పరధానయత అతని వివాహం మరియు వకాలతా, కోరటు వయవహారాలు మరియు సవతంతర ఉదయమంలో పాలగోవటం గురించి ఉంది. మూడు భాగ

27 Comments

Filed under Linguistics, Spot the Language

What Language Is This?

This one should not be real difficult actually.

Visų lankytojų lauksime nuo trečiadienio“, – sako Medžių lajų tako informacijos centro darbuotoja ir pažymi, kad jau prieš mėnesį Anykščių regionio parko puslapyje internete bei „Facebook“ buvo paskelbta, jog birželio 20-21 d. takas bus uždarytas – atliekama statinio kasmetinė techninė profilaktika. Tako remonto darbai atliekami pirmą kartą po jo atidarymo – buvo tikrinamos konstrukcijas, atliekami valymo ir dažymo darbai, saugumo patikra. Tiesa, kokių nors gedimų nepastebėta, taku toliau bus galima tęsti ekskursijas. Oficialiai Medžių lajų takas nedirba tris dienas per metus – pirmąją Naujųjų metų dieną, taip pat pirmąsias Šv. Velykų ir Kalėdų dienas, tačiau nuo šiol prieš atvykstant į taką lankytojams vertėtų pasidomėti, ar jame nėra atliekama techninė profilaktika.

„O mums net nekilo minčių pasidomėti, ar takas nedirbs – žinojome, kad jis nedirba tik tris dienas per metus“, – prisipažino net iš Klaipėdos atvykę lankytojai. Jie, kaip ir kiti pirmadienį bei antradienį atvykę pasigrožėti Anykščių rajono vaizdais liko nieko nepešę – buvo neįleisti. O kai kurie net piktinosi, kad apie tai, jog takas yra uždarytas, sužinodavo tik tuomet, kai nueidavo prie įėjimo. „Tai galėjo bent prie Puntuko akmens kokią nors lentelę pakabinti, kad nedirba, nes užrašas toks yra tik prie įėjimo ir Informacijos centro“, – piktinosi viena moteris. Pasigrožėti Medžių lajų tako vaizdais atvyko ir šiuo metu Anykščiuose į treniruočių stovyklą atvykusios merginų (U20) rinktinės krepšininkės, šiuo metu besiruošiančios Europos B diviziono čempionatui, kuris įvyks Juodkalnijoje.

„Po pietų turėjome laisvo laiko, nutarėme atvažiuoti pasigrožėti vaizdais, o pasirodo, kad nedirba, – stebėjosi jaunosios krepšininkės. – Gerai, mes sportininkai, užlipome ir nulipome, bet matėme ir pagyvenusių žmonių, ir su vaikais – galėtų apačioje kokią nors lentelę pakabinti, kad nedirba.“ „Tai mums dar pasisekė, kad mes dabar esame apsigyvenę Anykščiuose, atvažiuosime kitą dieną, bet juk kiti žmonės atvažiuoja iš toliau“, – sportininkės prisipažino, kad iki šiol Medžių lajų take nebuvo apsilankiusios. Liūdnais veidais iš parko išvyko ir ne viena grupė moksleivių, į parką autobusais atvykusių iš Rokiškio, Panevėžio ir kitų rajono. Prie įėjimo buvo matyti ir užsieniečių – takas Jungtinių tautų Pasaulio turizmo organizacijos rengiamuose prestižiniuose turizmo inovacijų ir meistriškumo apdovanojimuose yra pelnęs pirmąją vietą.

6 Comments

Filed under Linguistics, Spot the Language

What Language Is This?

What language is this? Don’t bother running it through Google Translate because it has no idea what this language is. It thinks it is Esperanto!

Just to give you a massive hint. The reason you do not recognize this language below is because it is usually written in its own rather strange script. Below is the romanization which is apparently not often used. I didn’t even know there was a romanization, and I am a linguist!

Anyway, get crackin’ scholars!

Dollars to doughnuts you guys don’t get this one. On the other hand, some of you guys are smart and at least one of you usually get these language posts.

am wignTa gamleqsavis
gvarisa da saxelis gamocxadeba
1
daviTiani vsTqvi daviT guramisSvilman gvarado,
xilad vsTqvi sityva RvTisa da Ze kacTa norCis mgvanado;
cxovrebis wyaros uxsene xe cxovrebisa Rarado,
amad vsTqvi jvarzed vnebuli cremlni idinoT Rvarado.
2
venaxis Rvino daZvirda, qarTls daemtera ra Wari,
vimcvrive Walas babilo naqaji, danaWaWari;
mosaxseneblad Cemda yrmaT umzade tkbili maWari,
avs sargebelsa ara iqs am usasyidlos vaWari.
3
amisTvis me ar SevsZeZve, rac davrgev igavT xe velad,
ufro advilad aRvlian zed yrmani dasarxevelad.
sasmelad uZRven Termoni, ar cudad dasanTxevelad,
yrmaT Sevavedre es wigni, ar Seqmnan dasaxevelad.
4
odesac brZenman ritorman SoTam rgo igavT xeo da,
fesv Rrma-hyo, Srtoni uCina, zed xili moiweoda.
orgziTve nayofs miscemda, visganac moirxeoda,
leqsi rusTvlisebr naTqvami me sxvisa ver vnaxeo da.
5
viT mxedars-yrmisa mcirisa wkeplasa zedan jdomani
miemzgavsebis cxenosans joxiT rbena da xldomani,
egreTve SoTa rusTvelsa es Cemi leqsT mixdomani,
cudad momixda gvajiTa baZiT umzgavso ndomani.
6
me yrmaTa mzgavsad momixda namcvrevT walkotTa mcvrevani,
bzakaliTa da wiwkitiT monadireTSi revani;
verc xili vhpove, nadirTac Zala ar maqvnda revani,
vai, SemrCa cudsa meTevzes ubralod wyalTa mRvrevani.
7
me rusTvelsa leqss ar udri, viT margalits-Calis Zirsa;
magram mimroTic keklucni turfad moikazmen pirsa;
odes maSvrals moswyurdebis, maSin wyali Rvinod Rirsa,
dro mova rom gatkbildebis, xilad sSWamen pantis Cirsa.
8
cxeni marto morbenali muxlmokledic gamaldebis,
sad maRali arcad iyos, mun dabali gamaRldebis.
Tvalan nassa alamazebs, vis lamazi ar axldebis,
am wigns wignad moixmarebs, vinc sxvas wignsa ver mixvdebis.
9
me sawuTrom berwovneba momaxvedra TavSi koblad:
Ze ar momca, arc asuli, Semqna saxl-kar dasamxoblad,
am leqss Tavi mouyare, saca meTqva TviTo oblad,
agebis rom brZanos vinme sityva CemTvis Sesandoblad.
10
me uSvilom es oboli mZliv gavzarde didis WiriT:
rac vicodi sacodneli, mas vaswavle sibrZnemciriT.
movkvdi, damrCa unaTlavi, ver SeviZel me simwiriT,
vinc monaTlavs, me mas vlocav codvilisa Cemis piriT.
11
brZensa kacsa vexvewebi, es oboli maminaTlos;
Tu ram iyos sxvis sjulisa, momiqcios, gamiqarTlos,
an Tu iyos matyuvara, ecados, rom ganmimarTlos,
sxvasi nuras moindomebs mazed metsa usamarTlos.
12
amad vixotbe, Sevkribe cruis sawuTros ybedoba,
me Ze ar damrCa bedkrulsa, es aris Cemi bedoba.
yrmao, Sen Zmobas genukvi, asulo,miyav Sen doba,
vinc waikiTxoT es wigni, mibrZaneT codvils Sendoba.
13
RmerTman Tqven, Zmano cocxalno, gixsnasT yovlisa WiriTa!
gardagiqciosT sicilad, rasac rom RmerTs SestiriTa;
Tqven me codvils mkvdars mibrZaneT cxovneba kais piriTa,
agebis RmerTman damixsnas jojoxeTisa mwviriTa.
14
rac damrCa, ver vsTqvi, mewada, meTqva grZlad, Tavi mecada.
vera vsTqvi, moclas ucdidi, netamca ara mecada!
meswrafa sevdis laxvari, sakvdavad gulsa meca da,
aw amas vRonob, ar vici, qvesknad waval Tu me cada!

15
amisTvisa var mowyeniT, vstiri da ar memRerebis,
pirs Semdebi ars sikvdili, aravis daeferebis;
arc xvewniT, arca qrTamiTa, arc xrmliTa moigerebis,
maSinve qveS amoidebs, visac rom daeZgerebis.
16
mamao, Tavsa mfaravi dagedga kargi karavi,
ganiari da maRali xelTagan moukaravi,
Sig viyav, sadRac gamagde, paRuri amamkar avi,
miT cremli Cemi zRvad gaxda TvalTagan nawanwkaravi!
17
fu, Sen, cruo sawuTrovo, rad ar mZuldi, rad miyvardi?!
Sen yofilxar mware, Sxnakvi, me megone tkbili yandi.
aq sakvdavad rad mogyvandi, Tu mun cocxals wamiyvandi?
ratom agre uwyalo xar, sasikvdilod ar Sagwyaldi?!
18
papis papa, bebiani, mamis mama, dedis deda,
mama, deda, Zmani, dani, coli, Svilni, zedi-zeda
RmerTman yvela mas ucxovnos TviT aSoros mas warwymenda,
vinc es wigni ganawigna kiTxvad Ses[a]qcevlad Cvenda!

w i g n i a
T a v i S e s a v a l i

a. qarTvelT ufalTa megvartomobis igavi

1
RmerTo, romelsa gaqonan arsis saydarTa jdomani,
romelman moec mijnurTa trfialT survilis ndomani,
ritorTa-leqsi gulisa siRrme sibrZnisa zomani,
Sen mimaxvdine wadilsa, ar maqvndes cudad cdomani.
2
daviwyo sityva sibrZnisa, pirvel brZenTagan brZnobili,
mis mgrZnobelisa didisa sulisa mier grZnobili,
Sevamko erTi ufali RvTiv zeciT qnvynad mkobili,
qarTvelT spa-jarTa, yovelTa erTa msajulad cnobili.
3
vsTqva ufalT megvartomoba, ar Sorad misxi misxisa,
vin mTqvis me kaci xis darad, damrgis, qve wyali misxisa,
zedan gamomcis nayofi, furceli mkvidrad misxisa,
dargulad Cvenad saCrdilad Srtod monabamni mis xisa.
4
nergad mas vsaxav, ig rac xe isaxa iesesiTa;
vinca gamosca nayofi TvisTa naTqvamTa, xes viTa;Y
Surdul-qviT sZlia mebrZolTa dambadebelis esviTa,
Sto-morCad qarTvelT ufalTa, vinc maze bmul Cans fesviTa.
5
Tumca mijobda Srtod Tqmasa, swored saxeli mewoda,
mexara, me miT mexara, saCrdilad ig qve mewoda,
miT dameSrita saxmili, risganac guli mewoda;
magram ver mivxvdi salbunTa, rom wyluri mexo, mewo da.
6
vera vsTqvi, me ver SeviZel mis xis saxelis wodeba,
sofels ergo da soflelT Tqves: ,,mrudia, ara swordeba’’;
aRiZren erni, izraxes cudisa mideb-modeba,
gayides, mosWres, gamsyidvels mixvda miT cecxlis modeba.
7
saxiT misebriv sxva morCi qveynad ar daibadeba,
me misis xilis WamiTa piri ar gamimwardeba,
magram jer ZirTa saxelTa mwadian gamocxadeba;
wesia saSenT aRmSenTa pirvel safuZvlis dadeba.
8
safuZveli ars yovelTa dausabamo pirveli,
mama yovlisa mpyrobeli, caTa da qveynis mWirveli;
miuwdomeli, uzomo, gamouTqmeli, mbrwyinveli,
RmerTi, abelis msxverplisa keTilad Semawirveli.
9
aravina flobs xelmwifed RvTis udidesi Zlieri!
RvTis gamo qmnil ars yoveli, arsmyofobs rac nivTieri.
mas morCileben sulni da uricxvi spa-jari, eri;
man Seiwiros mciredi msxverpli es Cemagieri.
10
erTi vhTqva qveynad ufali, RvTisebr msajulad mqceveli
maswavlebeli uswavlelT, usjuloT momaqceveli,
aRm[m]arTebeli dacemulT, aRmarTulT gardamqceveli;
TvisTa samwysosa cxvarTaTvis sisxlisa damaqceveli.
11
Tqmula sibrZnesTan sigiJe, viTa cocxalTan mkvdaria;
ama uflisa saqebrad brZenic Wkuvazed mcdaria;
me viT SevmarTo ucebman, radgan is miumxvdaria?
magram daviT Tqva: ,,aqebdiT glaxaki da mdidaria!’’
12
mdidari egreT Znel cxondes, egoden SesawiriTa,
viT erTi mwiri mxeveli edems zis oris mwvliliTa.
sarwmunoeba mciredi mTas gardascvliso ZiriTa,
amad ar vdumeb, vritorob goneba-sibrZnemciriTa.
13
misi qeba da gamoTqma brZenTaca uZneldebian:
hqeqen, sCxreken da eZeben, da kvalsac ver mixvdebian;
razomca aRvlen maRlamde, kvlav isev qve brundebian.
me rom ver mivxvde ucebi, magaze rad Semwrfebian.
14
me sibrZnisaebr CemTasa ar davadumeb brZnobasa,
rasaca momcems momcemi Setyobasa da grZnobasa,
didad miiCnevs ufali mwirTagan mcires ZR[v]nobasa,
miT Sevecnevi ucnaur, rasac mivswvdilvar cnobasa.
15
Tu visme Cemi naTqvami Sairi enasebian,
mec uTxra misi pasuxi, Tu guli enas ebmian;
yoveli wuli mSobelTa, mzgavsi mzgavs[s] emzgavsebin,
gind iyo koWl-brma, qaCali, ded-mamaT eTavsebian.
16
momxsenebeli ar mrCebis, maSfoTebs, es maRonebsa;
codvis muxruWiT Sekrulsa, vame, vin mamifonebsa?
Tu ar Sevkreb da ar uZRvni yrmaT ia-vardis konebsa,
cocxalic arvis vaxsonvar, mkvdars vinRa mamigonebsa?!
17
erTbamad frinvelT uwoden Savardensa da Zerasa:
ar sCxreken yvavTa Cxavilsa, bulbulTa tkbilad mRerasa,
farSamagisa Svenebas, bukiotisa bRverasa:
aw rom ar mixmon meleqsed, memarTlebian me rasa?
18
SoTa mRers, mefe Temuraz, arCil mosZaxis Zmureba,
mefe vaxtang da iakob [dabla] zils mietkbureba;
begTabeg, nodar, oTari, onana bans eSureba,
dvrinven yaran da mamuka, me msuris maTi yureba.
19
bevrTa da cotas mwvelelni sworeT gavlian berasa,
ganayeneben mSrals calke, amad moiwvels verasa;
sjobs qvemo bolos Sin dgoma SigniT garedam mzerasa,
mReren da mec bans Sevawyob, damgmoben amaze rasa?
20
karg saqmezeda mibaZva ara ra dasaZraxia!
smena, Tqma, swavlis Zieba moZebarTagan axia.
cudis, tyuilis mozRapre sicruis kananaxia,
swavlaze urCi da morcxvi TvaliT ar dasanaxia.
21
es sityva maSin moxsendes uwvrTelsa, ucodinarsa,
gahgrZelebodes ra Rame ZilgamkrTals, dauZinarsa,
eZebdes, veras poebdes saqmesa samjobinarsa,
Tavs iwyevlides, ambobdes ded-mamis Sesaginarsa.

22
saRmrTos rom veras galobdes, imRerdes,,xarTa lalasa’’,
javrobdes, Tavzed iyrides qoqolas da valalasa;
Zvirs uxsenebdes mSobelTa, lanZRevdes Tavis lalasa,
rom ar vswavlobdi, rad ara mcemdian tajganalasa.
23
nu genaRvlebis swavlaze yrmis wkeplis cemiT kivili,
mal gamTeldebis uwamlod misi wylurebis tkivili
ra moizardos, moyvinCldes, mamlureb Seqnas yivili,-
ufrTxildi, misgan wyeniTa araze Seqna Civili.
24
rac ara hxamdes Cioras, nu uyri asakenklada,
danabi Tavs nu anebeb variaT dasapeplada!
radgan abram Ze saklavad gamoimeta msxverplada,
Sen gemetebis rad ara Ze wvrTaze gasawkeplada?
25
uwvrTeli ZaRli mixvdebis gareT siciviT TrTolasa,
saWmliTac arvin ganaZRebs, pilwad daiwyebs wrwolasa;
gaswavlebuli pativiT Staqunze Seiqs wolasa,
sjobs yola uwvrTis ZaRlisa, uwvrTelis Svilis yolasa.
26
ZaRli uwvrTeli patronsa aseTs ras dauSavebsa,
rom Svili briyvi, ucebi, ded-mamas ganaTavebsa?
ucodinrobiT aseTsa saqmeebsa iqs avebsa,
gvarsa da naTesavebsa sircxvili sWrides Tavebsa.
27
patronsa ZaRli uwvrTeli mets versa hkadrebs wyenasa:
an purs mostacebs, an xorcsa, an wyals amohkravs enasa;
mSobelTa Svili uwvrTeli arodes miscems lxenasa,
sulTa warwymendas da xorcTa miuTxrobs miT Sercxvenasa.
28
uswavleli ZaRli karSi yefs da gareSamos hfaravs,
nadirs afrTxobs, qurds aSinebs, Znelad rasme mas moparavs;
briyvi kaci wamowvebis, RamiT karsac ar misjaravs!
TviT iqnebis gasakmari, vinc am swavlas gamikmaravs.
29
yrma swavlaSi momSviddebis, rkina cecxlSi garbildebis,
uswavleli vaJikaci siberis dros gawbildebis;
rik-fainis dro gardua, veRar gahkravs, Cahbildebis,
swavlis Ziri mware aris, kenweroSi gatkbildebis!

14 Comments

Filed under Linguistics, Spot the Language